“…การรู้จักพื้นที่คือรากฐานสำคัญของงานพัฒนาชุมชน…เราอยู่ที่ไหน เราควรจะมีความรู้เกี่ยวกับพื้นที่นั้น เราจะได้อยู่อย่างมีความสุข มีความเข้าใจ สามารถสร้างความสัมพันธ์ และทำประโยชน์แก่ท้องถิ่นได้…”
-พระราชดำริ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี-
…กรมการพัฒนาชุมชน ได้จัดนิทรรศการเฉลิมพระเกียรติ 65 พรรษา สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา เจ้าฟ้ามหาจักรีสิรินธร มหาวชิราลงกรณวรราชภักดี สิริกิจการิณีพีรยพัฒน รัฐสีมาคุณากรปิยชาติ สยามบรมราชกุมารี ภายใต้โครงการศิลปะเพื่อสร้างสรรค์ชุมชน “สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี กับเรื่องเล่าสงครามโลกครั้งที่ 2 วัดเขาทุเรียน จังหวัดนครนายก” ซึ่งเป็นการต่อยอดพระราชดำริ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เพื่อสร้างการรับรู้ประวัติศาสตร์ของท้องถิ่น พัฒนาการท่องเที่ยวของจังหวัดนครนายก อีกทั้งยังส่งเสริมชุมชนท่องเที่ยว OTOP นวัตวิถี และยกระดับสินค้า OTOP ของจังหวัดนครนายกอีกด้วย
…สำหรับกิจกรรมในวันนี้ นายสุทธิพงษ์ จุลเจริญ อธิบดีกรมการพัฒนาชุมชน เป็นประธานในพิธีทำบุญตักบาตรข้าวสารอาหารแห้ง แก่พระสงฆ์ จำนวน 9 รูป และพิธีเปิดกรวยถวายราชสักการะหน้าพระบรมฉายาลักษณ์ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี พร้อมทั้งร่วมลงนามถวายพระพร
…และได้รับชมศิลปะภาพวาดจากเรื่องเล่า ซึ่งเป็นผลงานการวาดของ รศ.ดร.สาธิต ทิมวัฒนบรรเทิง อาจารย์คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร เป็นผลงานประกอบการศึกษาวิจัยเรื่อง “ศึกษาและสร้างสรรค์เรื่องเล่าจากเหตุการณ์สงครามโลกครั้งที่ 2 พื้นที่วัดเขาทุเรียน จังหวัดนครนายก” ซึ่งภาพแรกชื่อภาพว่า “สมเด็จพระเทพฯ เสด็จเยี่ยมประชาชนที่วัดเขาทุเรียน” โดยวาดจากคำบอกเล่าของชาวบ้านวัดเขาทุเรียนเมื่อครั้งที่ทรงเสด็จเยี่ยมชาวบ้านเป็นการส่วนพระองค์ ภาพวาดดังกล่าวจะจัดแสดงที่ หอศิลป์จังหวัดนครนายก ชั้น 2 อาคารอำนวยการ ศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนนครนายก ตั้งแต่วันที่ 27 มีนาคม – 30 มิถุนายน 2563
…หลังจากนั้นได้ร่วมรับฟังเรื่องราวดี ๆ จากเวทีเสวนาในหัวข้อ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เหตุการณ์สงครามโลกครั้งที่ 2
…ฟังแนวคิดและแรงบันดาลใจการก่อเกิดโครงการ ฯ โดยอธิบดีกรมการพัฒนาชุมชน ซึ่งโครงการมีวัตถุประสงค์เพื่อสนองแนวพระราชดำริของสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ที่ทรงให้หลักคิดว่า “ไปอยู่ที่ไหน ควรศึกษาประวัติศาสตร์ของที่นั่น” เช่น พื้นที่เขาทุเรียน จ.นครนายก ที่มีเรื่องราวสำคัญทางประวัติศาสตร์สะท้อนภาพวิถีชีวิตและความสัมพันธ์ของคนต่างเชื้อชาติในภาวะสงครามที่กำลังเลือนหายไป จึงมีการถ่ายทอดเรื่องราวในอดีตผ่านภาพวาดเพื่อให้คนรุ่นหลังได้เข้าใจประวัติศาสตร์มากขึ้น ซึ่งสอดคล้องกับกระบวนการทำงานของกรมการพัฒนาชุมชน ที่ต้องเข้าใจ เข้าถึง บริบทพื้นที่นั้น ๆ เพื่อส่งผลให้การพัฒนาเกิดขึ้นภายใต้ความต้องการและวิถีชีวิตของคนในชุมชน
ในอีกแนวคิดหนึ่งที่สำคัญ พลตรีหญิงปิยะนุช รัตนวิชัย ผู้อำนวยการกองวิชาประวัติศาสตร์ส่วนการศึกษา โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า ได้กล่าวไว้ว่า “ประวัติศาสตร์ไม่ได้สอนให้คนเชื่อ แต่สอนให้คนรู้จักเทียบเคียง” กล่าวคือ ไม่ได้นำประวัติศาสตร์มาชี้นำอนาคต แต่เป็น
รศ.ดร.สาธิต ทิมวัฒนบรรเทิง อาจารย์คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร เกิดความสนใจประวัติศาสตร์สงครามโลกครั้งที่ 2 วัดเขาทุเรียน จังหวัดนครนายก จากคำบอกเล่าของชาวบ้านในพื้นที่ขณะลงพื้นที่ทำงาน จึงเกิดการศึกษาวิจัยโดยนำมาร้อยเรียงและรวบรวมข้อมูล และเป็นการสร้างสรรค์ภาพวาดจากจินตนาการ ประสานความสัมพันธ์ระหว่างความเป็นศาสตร์และศิลป์
นายมานพ ศรีอร่าม พัฒนาการอำเภอบ้านนา (ทายาทตำนานรักระหว่างสาวชาวบ้านกับนายทหารญี่ปุ่น ซึ่งเป็นต้นกำเนิดขนมโมจิ สงครามโลกครั้งที่ 2) เล่าตำนานรักระหว่างสาวชาวบ้านกับนายทหารญี่ปุ่น ซึ่งเรื่องเล่าจากทายาทคุณพันนา ชี้ให้เห็นความสัมพันธ์ของคนไทยและคนญี่ปุ่นที่มีจริงในพื้นที่จังหวัดนครนายก ช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ซึ่งเป็นความสัมพันธ์อันดีและเป็นเรื่องราวที่น่าประทับใจ
นายสมชาติ รักหน้าที่ ข้าราชการครูเกษียณอายุราชการ (ชาวบ้านเขาทุเรียน) เป็นบุคคลสำคัญที่เก็บรวบรวมหลักฐานทางประวัติศาสตร์และถ่ายทอดประวัติศาสตร์ผ่านการสะสม อาวุธ ข้าวของเครื่องใช้ ของทหารญี่ปุ่น ในสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 เพื่อให้ผู้สนใจได้ศึกษาเรียนรู้และเพื่อชี้ให้เห็นว่าเหตุการณ์สงครามโลกครั้งที่ 2 ที่เกิดขึ้น ณ เขาทุเรียน ไม่ใช่แค่เรื่องเล่าแต่คือเรื่องจริง
…เพื่อเป็นการเฉลิมพระเกียตริ 65 พรรษา 2 เมษายน สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี และเพื่อให้ประชาชนสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณที่ทรงพระปรีชาสามารถในด้านประวัติศาสตร์ ทรงเป็นบุคคลต้นแบบเจ้าฟ้านักการศึกษา
•ศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนนครนายก•